Home Mediagebruik Hoe kan ik online rein blijven?

Hoe kan ik online rein blijven?

Seksualiteit en sociale media – wat komt er bij jou binnen?

Je opent een groepsapp en ineens staat er een seksueel getint filmpje tussen de berichten. Je scrolt door Instagram of TikTok en krijgt beelden te zien waar je helemaal niet naar zocht. Of iemand stuurt je privé een foto die je eigenlijk liever niet had willen ontvangen. Misschien herken je dat. Misschien denk je: Bij mij valt dat wel mee. Maar één ding is duidelijk: wie online is, krijgt vroeg of laat te maken met beelden en boodschappen over seksualiteit.

In de podcast van Yona gaan Evert Barten, hulpverlener Albert Bronkhorst en Yona-medewerker Barbara Bakker hierover met elkaar in gesprek. Niet alleen over wat er mis kan gaan, maar vooral over de vraag: hoe kun je als christelijke jongere goed omgaan met seksualiteit in een digitale wereld?

Seksualiteit is iets moois en kostbaars

Seksualiteit is iets wat God Zelf heeft gegeven. In de Bijbel wordt er open en eerlijk over gesproken en altijd integer en respectvol. Tegelijk is seksualiteit niet los verkrijgbaar. Ze hoort bij liefde, trouw, veiligheid en verantwoordelijkheid. Vanuit de Bijbel heeft seksuele intimiteit haar plaats binnen het huwelijk van man en vrouw. Dat is behoorlijk anders dan de boodschap die je online vaak meekrijgt. Daar lijkt seksualiteit soms vooral te gaan over: Waar heb ík zin in? Wat voelt voor míj goed? De ander kan dan gemakkelijk iemand worden die jouw verlangens moet vervullen. De podcast stelt daarom een belangrijke vraag: leer je door wat je online ziet nog naar de ander kijken als iemand die door God geschapen is, of vooral als iemand van wie je iets kunt krijgen?

Beelden komen soms zomaar binnen

Je hoeft niet bewust naar pornografie te zoeken om ermee geconfronteerd te worden. Via sociale media, groepsapps of berichten kunnen seksueel getinte beelden zomaar op je scherm verschijnen.

Dat geldt ook voor sexting: het versturen van seksueel getinte berichten, foto’s of filmpjes. Soms gebeurt dat vrijwillig, soms onder druk en beelden daarvan kun je zomaar ontvangen. Een naaktfoto die verstuurt is, heb je niet meer volledig in de hand. Een ander kan hem bewaren, doorsturen of bewerken. Zelfs een gewone profielfoto kan tegenwoordig worden gebruikt om er met AI naaktbeelden van te maken. Dat maakt duidelijk hoe kwetsbaar je online kunt zijn.

Wat doet porno met je?

Pornografie lijkt misschien iets wat zich alleen op een scherm afspeelt. Maar wat je herhaaldelijk ziet, kan invloed krijgen op je gedachten, je verlangens en de manier waarop je naar andere mensen kijkt. Albert Bronkhorst begeleidt in zijn werk onder andere mensen die ervaren dat ze de controle over hun seksuele gedrag zijn kwijtgeraakt. Hij waarschuwt daarom om een patroon van pornogebruik niet te onderschatten. Misschien denk je: Ik stop wel wanneer ik wil. Maar juist als je merkt dat je steeds opnieuw teruggaat, dingen gaat verbergen of steeds sterkere prikkels nodig hebt, is het verstandig om niet alleen te blijven worstelen. De belangrijkste boodschap van de podcast is daarom: Zoek de Heere én deel je worsteling met iemand die je vertrouwt.

Praktische tips

Wees voorzichtig met wat je van jezelf deelt. Een foto of filmpje kan verder verspreid worden dan jij ooit bedoeld hebt.
Stuur geen intieme beelden van jezelf door. Ook niet als iemand erom vraagt of zegt dat het “tussen jullie blijft”.
Stuur beelden van anderen nooit verder. Bescherm de ander, ook wanneer zo’n foto in een groepsapp terechtkomt.
Klik niet gedachteloos verder. Merk je dat bepaalde accounts, apps of websites je steeds verleiden? Neem daar afstand van.
Maak het jezelf niet onnodig moeilijk. Stel grenzen in op je telefoon en gebruik zo nodig filters of andere technische hulpmiddelen.
Praat erover. Kies iemand die je vertrouwt: je vader of moeder, een vriend, jeugdleider, ambtsdrager of iemand anders.
Wacht niet tot het een groot probleem is. Merk je dat je de controle verliest? Zoek dan hulp.
Zoek de Heere. Breng ook je verlangens, schuld, schaamte en strijd in het gebed bij Hem.
Denk bewust na over Gods bedoeling met seksualiteit. Probeer je altijd af te vragen hoe God seksualiteit bedoeld heeft en handel daarnaar.

Waar mogelijk moeten technische oplossingen worden benut, maar uiteindelijk gaat het om meer dan een filter op je telefoon. Het gaat om je hart.

En als het al misgegaan is?

Misschien lees je dit en denk je niet aan iets wat zou kunnen gebeuren, maar aan iets wat al gebeurd is. Misschien heb je dingen bekeken waar je spijt van hebt. Misschien heb je beelden verstuurd. Misschien is iemand over jouw grenzen gegaan. Of misschien voelt het alsof je niet meer kunt stoppen met het kijken van porno. Blijf daar niet alleen mee rondlopen. Schaamte zorgt er vaak voor dat je je juist terugtrekt, terwijl openheid het begin van verandering kan zijn. Praat met iemand die je kunt vertrouwen. Soms is professionele hulp verstandig of zelfs noodzakelijk. In de podcast klinkt ook een andere boodschap: verkeerde keuzes hoeven niet het laatste woord te hebben. Er is een weg van eerlijk worden, schuld belijden, verantwoordelijkheid nemen en hulp zoeken. En boven alles: een weg terug naar de Heere.

Praat er eens over

Je kunt deze vragen bespreken met vrienden, op de jeugdvereniging, tijdens catechisatie of thuis met je ouders:

Welke boodschap over seksualiteit krijg je volgens jou vooral mee via sociale media?
Waarin verschilt die boodschap van wat de Bijbel over liefde, trouw en seksualiteit leert?
Hoe reageer je als er in een groepsapp een seksueel getinte foto of video wordt gedeeld?
Waarom kan het lastig zijn om met je ouders of iemand anders over porno of sexting te praten?
Wat zou jou helpen om zo’n gesprek tóch te beginnen?
Wanneer wordt iets wat je online doet volgens jou een gewoonte waar je niet gemakkelijk meer mee kunt stoppen?
Welke grenzen zou jij voor jezelf willen stellen bij sociale media om jezelf te behoeden voor , sexting en pornografie?
Hoe kun je een vriend of vriendin helpen die vertelt dat hij of zij hiermee worstelt?
Wat betekent het concreet om ook online respectvol naar het lichaam en de seksualiteit van een ander te kijken?
Waarom is bij dit onderwerp niet alleen de vraag belangrijk: “Wat mag wel en wat mag niet?”, maar ook: “Wat gebeurt er in mijn hart?”

Luister verder Over dit onderwerp valt veel meer te zeggen dan in één artikel past. In de podcast hoor je de ervaringen van hulpverlener Albert Bronkhorst en het gesprek over verleiding, kwetsbaarheid, pornografie, sexting, openheid en herstel. Luister de aflevering van Yona over seksualiteit en sociale media. Misschien roept die vragen op. Praat daar dan ook over. Juist bij een onderwerp dat zo persoonlijk en kwetsbaar is, geldt: je bent niet alleen.