Games: onschuldig tijdverdrijf of sluipend gevaar?
Fortnite, FIFA, Call of Duty en Minecraft – voor veel jongeren zijn games een vast onderdeel van hun dagelijks leven. Waar volwassenen soms verbaasd reageren, weten jongeren precies waar het over gaat. Gamen is populair, meeslepend en vaak sociaal. Maar wat doet het eigenlijk met je denken, je tijd en – dieper nog – met je hart?
In de vierde aflevering van de Υona-podcast die je vindt op https://yona.nu/jongeren- podcasts-2/ gaat Evert Barten in gesprek met Timos Kapteijns, godsdienstdocent en voormalig fanatiek gamer, en Rozemarie Hendrikse, medewerker bij Υona.
De aantrekkingskracht van games
Volgens Timos is het niet vreemd dat games zo’n grote aantrekkingskracht hebben. Ze bieden de mogelijkheid om het tegen anderen op te nemen, uitdaging en beloning. Je kunt succes ervaren, doelen behalen en deel uitmaken van een online gemeenschap. Games zijn bovendien steeds realistischer geworden en technisch zeer doordacht. Ze spelen slim in op de manier waarop mensen denken en reageren en houden spelers vast met beloningssystemen en algoritmes (een reeks vaste stappen of regels waarmee een computer bepaalt wat hij moet doen, bijvoorbeeld welke spellen of producten worden aanbevolen).
Ook het sociale aspect speelt een grote rol. Via headsets (koptelefoon en microfoon) en chats (berichten typen) speel je samen met mensen van over de hele wereld. Voor veel jongeren is gamen een plek waar vriendschap, erkenning en ontspanning samenkomen.
Altijd en overal beschikbaar
Roos merkt tijdens Υona-avonden hoe groot de rol van gamen is in het leven van jongeren. Gemiddeld gamen jongeren tussen de 12 en 18 jaar zo’n veertien uur per week, vooral jongens. Door smartphones zijn games bovendien altijd beschikbaar: thuis, onderweg en soms zelfs tijdens de les. Dat maakt het verleidelijk én risicovol.
Waar gamen vroeger gebonden was aan een vaste plek en tijd, is het nu constant binnen handbereik. Dat vergroot de kans dat gamen niet langer ontspanning is, maar een vlucht uit de werkelijkheid.
Wanneer gamen het echte leven verdringt
Timos deelt openhartig over zijn eigen gameverleden. Wat begon als een hobby, groeide uit tot een allesoverheersende bezigheid. Zijn gedachten draaiden voortdurend om het spel: strategieën bedenken, wekker zetten midden in de nacht, steeds weer verlangen naar het volgende moment waarop hij kon spelen.
Het grootste gevaar, zo zegt hij, is dat het echte leven steeds minder belangrijk wordt.
Concentratie neemt af, relaties verarmen en verantwoordelijkheden voelen als
obstakels. Gamen kan dan verslavend gaan werken, zeker wanneer ze worden gebruikt om
stress, eenzaamheid of problemen te ontvluchten.
Oog voor de positieve kanten
Tegelijkertijd benadrukken de sprekers dat gamen niet alleen maar negatief is. Games kunnen bijdragen aan taalvaardigheid (vooral Engels), strategisch denken, probleemoplossend vermogen en creativiteit. In tegenstelling tot passieve media zoals films, vragen games actieve betrokkenheid.
Niet iedereen raakt verslaafd. Sommige mensen kunnen hun gamen goed begrenzen en er op een gezonde manier mee omgaan. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen in algemene termen te spreken, maar ook te kijken naar wat gamen met jou persoonlijk doet.
Een zaak van hart en geweten
Roos wijst erop dat christenen eerlijk moeten kijken naar de inhoud van games. Veel populaire spellen draaien om geweld, hebzucht of immoreel gedrag – thema’s die botsen met Bijbelse waarden. Daarnaast is er de vraag naar tijdsbesteding: hoeveel ruimte krijgt gamen in verhouding tot wat werkelijk waardevol is?
Timos benadrukt dat gamen uiteindelijk een hartzaak is. Wat voor de één onschuldig is, kan
voor de ander een opstap zijn naar verslaving. Daarom is het belangrijk om jezelf vragen te
stellen als:
- Waar gaat mijn verlangen naar uit?
- Kan ik dit doen tot eer van God?
Praktische handvatten
De aflevering reikt ook praktische adviezen aan:
- Wees eerlijk over je gamegedrag en de invloed ervan.
- Begrens je tijd en wees kritisch op de inhoud van wat je speelt.
- Zoek gezonde alternatieven voor ontspanning en sociale verbinding.
- Leer stilte verdragen; niet elk moment hoeft gevuld te zijn.
- En: zoek hulp als je vastloopt – via ouders, school, kerk of organisaties zoals Υona.
Het gaat om je hart
De podcast eindigt met een belangrijke nuance: stoppen met gamen is niet altijd de eerste of enige oplossing. Achter overmatig gamen kunnen diepere oorzaken schuilgaan, zoals eenzaamheid, stress of psychische worstelingen. Het christelijk geloof is geen snelle oplossing, maar nodigt uit om je vervulling en vrede te zoeken in Christus.
Zoals Υona het samenvat: het gaat uiteindelijk niet alleen om wat je doet, maar om je hart. We raden je aan om de podcast te beluisteren. Bespreek daarna voor jezelf, met vrienden of in je gezin de volgende vragen:
- Wat maakt gamen voor jou aantrekkelijk? Gaat het vooral om ontspanning, winnen, contact met anderen, ontsnappen aan iets of iets anders?
- Kun je merken dat een game invloed heeft op je gedachten, taal, gedrag of stemming? Hoe?
- Sommige games bevatten veel geweld, hebzucht, grof taalgebruik of andere dingen die niet passen bij Bijbelse waarden. Hoe bepaal jij waar voor jou een grens ligt?
- Hoe weet je of jij een game nog beheerst, of dat de game steeds meer jou beheerst?
- Games geven vaak snel beloningen: punten, levels, winst of waardering van anderen. Waarom zijn zulke beloningen zo aantrekkelijk? Waar leert de Bijbel ons uiteindelijk onze vreugde en waarde te zoeken?
- Wat zou je zeggen tegen een jongere die zegt: “Iedereen gamet toch? Waarom zou ik daar als christen anders mee omgaan?”
Wil je hierover met iemand gesprek? Dan kun je contact opnemen met:
-
Bertine Haverhals,
b.haverhals@kliksafe.nl -
Henrieke Hoogendijk,
henrieke@mediavorming.nl
